Yeged adelo pevälöl
|
---|
Hiel Johann Martin Schleyer (Deutänapüko: [joˈhan ˈmartiːn ˈʃlaɪ̯ər], primo te "Martin Schleyer"; el "Johann" päläükon poso), datuval Volapüka ä Cifal balid Volapükamufa bevünetik, pämotom tü 1831 yulul 18 in Oberlauda, ed ädeadom tü 1912 gustul 16 in Konstanz (Deutän), sodas erivom lifüpi benedik yelas 81.
El Schleyer edagetom patiko sevädi valemik dub lifavobod okik: Volapük. Nem oma nelivoviko petanon len jenav volapüka-fomäloda. Ebinom ga utan, kel evobädom tuvedi läbüköl volapüka-säkäda, kel dü tumyels lätik ijäfükon nolavanefi. Tü 1879 mäzul 31, pos neit nenslipik, ün kel ätikom lölöfiko dö mistads e döfs valasotiks tima omik, süpo älogom tiko siti lölik volapüka. Tik dö yufapük valemik no äbinon nekösömik pö om. Bi peneds ömik pädänanas omik röletanes onsik in Merop no ärivons ladetis oksik, bi ladets at no pipenons ma lotograf Linglänik ab ma Deutänik, pö om tik äsüikon ad fomön se lepüks: Deutänapük, Linglänapük, Fransänapük, Litaliyänapük e Rusänapük pükasetrati seimasotik, kele ävilom givön nemi "Völkerdolmetsch" (= netanätäpretian). Lafab at valemo pälasumon gudiko.
Pos benosek at tik dö yufapük valemik no plu älüvon omi, e ven ün neit galiko pilifädöl ela 1879 sit lölik kleiliko ädabinon in tik okik, äprimom sunädo vobodi, pö kelos pükisev gretik oma klüliko äfruton omi gudiko. Ya ün mayul in lägivot nüma: 35 ela Sionsharfe el Entwurf einer Weltsprache und Weltgrammatik für die Gebildeten aller Völker der Erde (Disin volapüka e volagramata pro kulivans netas valik tala) äpubon, ed ün 1880 lä C. Tappen in Sigmaringen el Volapük-Grammatik (= Gramat Volapüka) balid. (Yeged lölik)
| Magod avigo pevälöl
|
---|
Mäk Volapükifödöl ün 1891 fa Volapükan Brasilänik: hiel ,Ludovico von Lasperg’ pejaföl.
| Sevol-li, ...
|
---|
|
|
Leyans veütikün
|
---|
| Coged dela
|
---|
Kötetavan famik: ‚Joseph Lister‛ (1827-1921) pävokom seimna ün neit fa man vemo liegik. Atan ägetedom ko seifs e plons mödiks sanani ün slip balid omik petupöli:
„Ag! o ‚doctor‛! senob obi so lejekiko badiko, kredob, das deadob.“
Sanan ävestigom malädani, e pos vestig äsagom nenmiseriko: „Elautol-li ya tästumi olik?“
„No!“ malädan ägespikom äpaelikölo. „Cedol-li üfo, das ...“
„Lio notaran olik panemom-li?“
„Söl X binon notaran obik, ab, o ‚professor‛ gudikün obik!...“
„Büedolöd vokön omi!“
„Lebegolöd ole, o ‚professor‛! binob nog so yunik.“
„Büedolöd kömön omi, ed i fati olik e sonis bofik olik!“
„Mutob-li täno deadön jenöfiko?“
„Nö! ab no vilob binön viktim balik, kel peramenom fa ol aneito se bed okik demü nos.“
Volapükagased pro Nedänapükans 1951, nüm: 4, pad: 13.
| Kis binon-li Volapük?
|
---|
|
|