Leonardo da Vinci
Francesco Melzi - Portrait of Leonardo.png
Moted: Leonardo di ser Piero da Vinci
15 prilul 1452
Anchiano[*]
Deadam: 2 mayul 1519
Clos Lucé[*]
Deadamakod: cerebral hemorrhage[*]
Lifatopam: Venezia, Firenze, Roma
Cal(s): hipänan[*], kaenal[*], histelavan[*], philosopher[*], anatomist[*], himatematan[*], sculptor[*], Polymath[*], hibumavan[*], civil engineer[*], diplomat[*], inventor[*], composer[*], poedan[*], himusigan[*], hifüsüdan[*], physiologist[*], botanist[*], hikiemavan[*], zoologist[*], caricaturist[*]
Tatät(s): Republic of Florence[*]
Pal(s): Piero da Vinci[*], Caterina di Meo Lippi[*]
Dispenäd:
Da Vinci Signature.svg
El Mona Lisa, ü La Gioconda. Mused: Louvre, in Paris, Fransän.

Leonardo di ser Piero da Vinci (1452 prilul 15 - 1519 mayul 2) äbinon mödatälenan se Toscana, in Litaliyän: nolavan, matematan, kaenal, datuvan, naatoman, pänan, skulturan, bumavan, planavan, musigan, poedan ä lautan. Pämotom in Vinci, in topäd di Firenze, as son negitöfik notarana: Piero da Vinci, e jifeilan yunik: Caterina. Pädugälom in voböp pänana benorepütik di Firenze: Verrocchio. Dil gretik vobalifa omik äpasetikom dünü hiel Ludovico il Moro in Milano, kö ans vobotas veütikün oma päjafons. Ävobom id in Roma, Bologna e Venezia, ed älifom dü yels lätik oka in Fransän, in dom, keli reg: François I igivom ome.

El Leonardo suvo pebepenom as pated „Dönulifofikaman“ u „letälenan valemik“: men, kela nuläl jiniko nenfinik äleigon te ko datuväl e jafafäg okiks.[1] Palecedom fa mödikünans as balan pänanas legretikün e ba as pösod labü tälens distöfikün jenotema valik.[2]

Ab el Leonardo äfamikom e nog famom ledino as pänan. Se vobots onsik, els Mona Lisa e Säned lätik labons pladi balik as pöträt e pänot relik famiküns ä suvüno pekopiedöls; te el Jafam hiela Adam: pänot hiela Michelangelo, labon fami sümik. I däsinot: man di Vitruvius hiela Leonardo evedon sümbol neglömovik.[1] Ba pänots te degluls omik nog dabinons, kodü sperimäntam suvo negönik oma tefü metods e kaens nulik, ed i zögäl omik pö vob. Ab vobots nemödik at, kobü penetabuks omik (kels ninädon däsinots, magods nolavik äsi tikods omik dö pän e lekan), fomons keblünoti lekananamenädes posik, ko kel te ut timakompenan omik: Michelangelo kanon paleigodön.

As kaenal, el Leonardo älabom tiketis e tikamagotis, kels ästadons föfü timäd okik: tovaskrubian, bländ, geb solanämeta, numian e votiks. Te nemödiks disinas onik ye pämekons, ud igo äkanons pamekön, dü lifüp omik. As nolavan, äprogedükom levemo nolastadi jäfüdas äs: naatom, kaenalav sifik, litav e vatamufav.

Säned lätik. Kleud: Sta. Maria delle Grazie in Milano, in Litaliyän.

LiteratRedakön

  1. 1.0 1.1 Garnder, Helen. 1970. Art through the Ages. Harcourt, Brace and World.
  2. Vasari, Boltraffio, Castiglione, "Anonimo" Gaddiano, Berensen, Taine, Fuseli, Rio, Bortolon e r. Logolös saitotis patädik in diläd: "Leonardo: konäd e miteod".